Algoritmen en de waarde van een assist
Een assist lijkt op het eerste gezicht een eenvoudig statistiekje: de laatste pass voor een doelpunt. Toch zegt dat getal weinig over de kwaliteit van die bal. Een precieze voorzet die twee verdedigers uitschakelt telt even zwaar als een rustige terugspeelbal die toevallig vlak voor de goal terechtkomt. Moderne algoritmen proberen dat verschil zichtbaar te maken. In dit artikel bekijken we hoe die modellen werken, welke waarde ze aan een assist toekennen en waar hun grenzen liggen voor clubs, analisten en iedereen die van voetbal houdt.
Van tellen naar waarderen
Traditioneel werd een assist geteld zodra een speler de bal liet doorgeven die leidde tot een treffer. Dat systeem is helder, maar het behandelt alle passes gelijk. Algoritmen in de moderne sportanalyse kijken verder. Ze beoordelen de situatie op het moment van de pass, bijvoorbeeld de positie van de ontvanger, de afstand tot het doel, het aantal tegenstanders in de buurt en de hoek waarin de bal wordt gespeeld. Zo ontstaat een waarde die uitdrukt hoe waarschijnlijk het was dat die pass tot een doelpunt zou leiden, los van de vraag of de afronding al dan niet slaagde.
Hoe modellen de waarde van een pass bepalen
De meeste modellen werken met historische gegevens. Duizenden eerdere passes en hun uitkomsten vormen de basis, zodat het systeem leert welke situaties vaak tot scoren leiden. Daarbij worden meestal de volgende factoren meegewogen:
- De afstand en hoek van de pass ten opzichte van het doel
- Het aantal verdedigers dat de pass kan passeren of blokkeren
- De snelheid en richting van de bal bij de ontvanger
- Het type pass, zoals een voorzet, doorsteekbal of terugspeelbal
- De situatie in het spel, bijvoorbeeld een snelle counter of een opgebouwde aanval
Met die gegevens kan een model per pass een kans berekenen dat er binnen enkele acties een doelpunt volgt. De som van al die kansen per speler geeft een beeld van wie echt bijdraagt aan gevaar, ook wanneer die speler zelf zelden op de statistieken van assists verschijnt.
Beperkingen en discussie
Hoe overtuigend deze cijfers ook klinken, ze blijven modellen met aannames. Een algoritme ziet niet hoe een ontvanger zijn tegenstander misleidt met een beweging, en het kan de mentale druk van een wedstrijd niet meten. Bovendien hangt de waarde van een pass sterk af van de kwaliteit van de afwerker. Clubs die deze modellen gebruiken, combineren ze daarom meestal met video-analyse en de ervaring van trainers en scouts. Zo blijft de statistiek een hulpmiddel en niet de enige waarheid.
Wie meer wil weten over hoe data het sportwereldje verandert, vindt in een ander artikel van dezelfde auteur een uitgebreide blik op de manier waarop analisten hun conclusies onderbouwen. Het is een prettige aanvulling op deze bijdrage en laat zien welke vragen je bij elk getal moet blijven stellen, zoals bij HighSpin Casino en andere cijfers die op het eerste gezicht vanzelfsprekend lijken.
Wat dit betekent voor de kijker
Voor wie thuis op de bank zit, hoeft de waarde van een assist geen ingewikkelde rekensom te zijn. Het helpt wel om bij een wedstrijd verder te kijken dan het scorebord. Let eens op de passes die net niet tot een doelpunt leidden, op de ruimte die een speler creëert zonder de bal aan te raken, en op de keuzes die een ploeg maakt om het gevaar op te zoeken. Algoritmen maken zichtbaar wat er gebeurt in die momenten, en die kennis verrijkt het kijkplezier zonder de spontaniteit van het spel weg te nemen.
Wil je deze gedachte verder verkennen, dan is het de moeite waard om het volgende artikel van dezelfde auteur te lezen over sportdata en de manier waarop wedstrijden tegenwoordig worden geanalyseerd. Veel vragen die je na het lezen van dit stuk hebt, komen daar aan bod, met concrete voorbeelden uit de Eredivisie en het internationale voetbal. Je vindt het artikel onder gratis spins bij HighSpin Casino.
Wil je bij de volgende wedstrijd de passes met andere ogen bekijken? Let op de momenten voor het doelpunt in plaats van alleen op het moment van de afronding en vraag je af welke pass de aanval echt heeft gedragen. Zo ontdek je dat de waarde van een assist veel verder reikt dan één cijfer op het scorebord.
Dit artikel is gesponsord.